کنتور گاز شهری وسیلهای است که برای اندازهگیری میزان گاز مصرفی در منازل، ساختمانها و صنایع به کار میرود. این کنتور میزان عبور گاز طبیعی را بر حسب حجم (معمولاً متر مکعب) ثبت میکند تا شرکت گاز بر اساس آن، صورتحساب مصرف گاز را محاسبه کند. در ادامه، توضیح کامل بخشها، نحوه عملکرد، انواع و نکات نگهداری آن آورده شده است:
۱. وظیفه و عملکرد کلی
کنتور گاز مانند یک فلومتر مکانیکی یا دیجیتال عمل میکند. گاز طبیعی با فشاری مشخص از شبکه وارد لولهی ورودی میشود، از درون کنتور عبور میکند و سپس به مصرفکننده (پکیج، بخاری، اجاقگاز و…) میرسد.
در هنگام عبور، چرخدندهها یا دیافراگمها درون کنتور حرکت کرده و مقدار حجم گاز عبوری را ثبت میکنند. عدد نهایی روی صفحه نمایشگر، میزان مصرف کل از زمان نصب تا لحظهی فعلی است.
۲. اجزای اصلی کنتور گاز
۳. انواع کنتور گاز شهری
نوع کنتور | ویژگی | موارد استفاده |
دیافراگمی (مکانیکی) | رایجترین نوع در منازل. ارزان، دقیق، بدون نیاز به برق. | ساختمانهای مسکونی |
توربینی | دارای پره چرخان، مناسب جریان زیاد گاز. | صنایع و کارگاهها |
روتاری (پیستونی) | بسیار دقیق، مخصوص مصارف بالا. | کارخانهها و بیمارستانها |
دیجیتال / هوشمند | دارای نمایشگر الکترونیکی و قابلیت ارسال داده به شرکت گاز. | در حال گسترش در شهرها |
۴. طرز کار خلاصه کنتور دیافراگمی
در این نوع، گاز وارد یک پوسته شامل دو محفظه انعطافپذیر میشود (دیافراگمها). با پر شدن یک محفظه، دیگری تخلیه میشود و این حرکت رفتوبرگشتی سبب چرخش چرخدندهها و در نهایت حرکت شمارنده میشود. هر سیکل معادل حجمی مشخص از گاز است (مثلاً ۰٫۰۰۲ متر مکعب).
۵. نحوه خواندن کنتور
روی صفحه نمایش چند رقم (مثلاً ۰۰۵۲۴) درج شده است.
۶. نکات ایمنی و نگهداری
۷. کنتورهای هوشمند
نسل جدید کنتورهای گاز قابلیتهایی مانند:
دارند. این فناوری باعث افزایش ایمنی و دقت در صورتحسابها میشود.